POWSTANIE KONGREGACJI

Kongregacja Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny

Tradycja zrzeszania się polskich klasztorów benedyktynek sięga XVII wieku, kiedy to działalność Służebnicy Bożej Magdaleny Mortęskiej doprowadziła ich liczbę do dwudziestu; niemniej ówczesna tak zwana Kongregacja Chełmińska nie była związkiem prawnym, posiadającym własne władze, a tylko grupą klasztorów, które zachowywały Regułę w tej samej wersji, „zreformowanej” przez nowe Deklaracje.

Właściwa Kongregacja powstała dopiero w roku 1933 i objęła 6 klasztorów, które przetrwały wieki kasat i wojen. Duchowość tej kongregacji, zgodnie z ogólnoeuropejską XIX-wieczną odnową, oparta była na wzorach z Beuron. Wobec braku benedyktynów w Polsce wizytatorami (czyli zgodnie z ówczesnym prawem kościelnym zwierzchnikami kongregacji) byli z początku cudzoziemcy: Czech o. Ernest Vykoukal, opat praski, a po nim Belg o. Karol Van Oost, odnowiciel opactwa tynieckiego. Urząd ksieni prezeski pełniła w tym okresie m. Hilaria Szczerbianka, ksieni staniątecka. Tekst nowych Deklaracji do Reguły, tj. wyjaśnień co do rozumienia jej punktów, oraz Konstytucji (tj. praw dotyczących problemów w samej Regule nie wspomnianych) został zatwierdzony przez Stolicę Apostolską w roku 1936.

Po II wojnie światowej i spowodowanych przez nią przesiedleniach, w nowych granicach Polski znalazło się ostatecznie 8 klasztorów. Zaszła konieczność opracowania dla nich nowych Konstytucji, a to tym bardziej, że cały świat zakonny ogarnęła reforma posoborowa. Dokonano odnowy liturgii i pewnych punktów prawa, dla uzgodnienia ich z nową wersją Kodeksu Prawa Kanonicznego. Między innymi wzrosła rola Kapituły Generalnej i Prezeski. Najnowsza wersja Konstytucji nosi datę 2023.

Prezeskami Kongregacji były po wojnie:

• m. Janina Szymańska (Krzeszów) 1946-1961,
• m. Edyta Samukówna (Żarnowiec) 1961-1986,
• m. Alojza Dobek (1986-2004),
• m. Jolanta Rzoska (Żarnowiec) 2004-2006,
• m. Klara Lechoszest (Przemyśl) 2017-2023,
• m. Barbara Dendor (Jarosław) od 2023.

Duchowość łączy prastary i niezmienny prymat Boga i Jego kultu z potrzebami naszego czasu, m. in. przez posługę rekolekcyjną.

---

OBECNIE DO KONGREGACJI NALEŻY 9 KLASZTORÓW:

• Opactwo Wszystkich Świętych w Krzeszowie (wspólnota przeniesiona ze Lwowa)
• Klasztor Świętego Józefa w Wołowie (przeorat) (dawna wspólnota benedyktynek ormiańskich, przeniesiona ze Lwowa)
• Opactwo Przenajświętszej Trójcy w Łomży
• Klasztor Wszystkich Świętych w Drohiczynie (wspólnota przeniesiona z Nieświeża)
• Opactwo Świętej Trójcy w Przemyślu
• Klasztor Sióstr Benedyktynek w Jarosławiu 
• Opactwo Świętego Wojciecha w Staniątkach
• Opactwo Wniebowzięcia NMP w Sierpcu (wspólnota przeniesiona z Nieświeża)
• Opactwo Zwiastowania NMP w Żarnowcu (wspólnota przeniesiona z Wilna)